نبيل فياض

بحث مترجم من كتاب إبراهيم ( حوالي 1000 صفحة ) نقدمه كنموذج لعملنا البحثي لكل من طلب المساهمة معنا: الثقافة أولاً ثم إجادة اللغات ثانياً

ملحق

تنحوما، لك لكا 1 - 4

סימן א

ילמדנו רבנו: אדם מישראל, מהו שיקבל עליו מלכות שמים כשהוא מהלך? 

רב אידי ורב הונא בשם רבי יהודה ורבי יוסי בשם ר' שמואל אמרו: אסור לקבל עליו עול מלכות שמים כשהוא מהלך, אלא יעמוד במקום אחד ויכווין לבו לשמים באימה וביראה, ברתת ובזיע בייחוד השם, ויקרא, שמע ישראל ה' אלהינו ה' אחד (דברים ד). כל אחד ואחד בכוונת הלב, ואחר כך ברוך שם כבוד מלכותו לעולם ועד. 

וכשמתחיל ואהבת, רצה מהלך, רצה עומד, רצה יושב. שכך כתיב: בשבתך בביתך ובלכתך בדרך ובשכבך ובקומך.

אתה מוצא כל המדקדק על המצוות, שכרו מרובה, שכן מצינו באברהם שדקדק על המצוות לפיכך נקרא אוהבו של הקדוש ברוך הוא. שנאמר: זרע אברהם אוהבי (ישעיה מא). 

אמר רבי שמואל בר נחמני אמר רבי יונתן: אפילו עירובי תבשילין שמרו בביתו של אברהם אבינו, שנאמר: וישמור משמרתי מצוותי חוקותיי ותורותיי (בראשית כו). 

וכי תורות הרבה, והרי כבר נאמר: (שמות יב) תורה אחת יהיה וגו'. וכתיב: תורה אחת ומשפט אחד (במדבר טו)?! אלא ותורותיי, אלו דקדוקי מצוות שדקדק אברהם. אמר לו הקדוש ברוך הוא: אתה מדקדק במצותי, ואתה יושב עם עובדי עובדי עבודה זרה, צא מביניהן, לך לך מארצך וגו': 

סימן ב

ר' ברכיה פתח: אחות לנו קטנה ושדים אין לה וגו' (שיר ה). במה הכתוב מדבר? באברהם כשהשליכו נמרוד לתוך הכבשן. קטנה, שעדיין לא עשה לו הקדוש ברוך הוא נסים. ולמה נקרא אחות? שאיחה את העולם לפני הקדוש ברוך הוא, כאדם הזה שקורע ומאחה, לפיכך נקרא אחות. ושדים אין לה, שעדיין לא היו לו בנים. מה נעשה לאחותינו ביום שידובר בה? ביום שאמר נמרוד להשליכו לכבשן האש. אם חומה היא, נבנה עליה טירת כסף, אם נותן נפשו כחומה זו שהיא עומדת בפני נבנה עליה טירת כסף, אלו ישראל שקראם כנפי יונה נחפה בכסף (תהלים סט). נצור עליה לוח ארז, מה צורה שבלוח ארז נוח להיטשטש, כך אברהם איני משגיח עליו. אמר אברהם: אני חומה למסור נפשי על קדושת שמך, ולא אני בלבד, אלא ושדי בני בניו חנניה מישראל ועזריה ודורו של ר' חנניה בן תרדיון וחבריו, שיתנו נפשם על קדושת שמך. 

1

دع حاخامنا يعلمنا: هل على اليهودي أن يأخذ ملكوت السموات على عاتقه [ تلاوة الشماع ] أثناء المشي؟

راب إيدي وراب حونا باسم الحاخام يهوذا، والحاخام يوسي باسم راب صموئيل؛ قالوا: محرّم عليه أن يأخذ نير السماء على عاتقه أثناء المشي. بل يجب أن يبقى ثابتاً وموجهاً قلبه إلى السماء بوجل وخوف، برجفة ورهبة، ومن أجل وحدانية الله. عليه أن يقرأ: " اسمع يا إسرائيل، إن الرب إلهنا هو رب واحد " (تث 4:6) -  كل كلمة تقال بتركيز ذهني -  وبعد ذلك، " مبارك مجد ملكوته إلى أبد الآبدين ". وعندما يبدأ بعبارة " فأحبب [ الرب بكل قلبك ]. . . "( تث 5:6 )  يمكنه  الوقوف أو الجلوس كما يشاء لأنه مكتوب " إذا جلست في بيتك وإذا مشيت في الطريق وإذا نمت وفقت " (تث 7:6 ).

الحقيقة هي أنه عظيم ثواب جميع أولئك الذين هم دقيقون في حفظ الوصايا. وتلك هي حال إبراهيم الذي كان دقيقاً في حفظ الوصايا وبالتالي دعي خليل القدوس المبارك حيث يقال، " نسل إبراهيم خليلي " ( إشعياء 8:41). قال الحاخام صموئيل بن نحماني باسم الحاخام يوناثان: " بل حفظوا شرع تافشلين إرفو tavshilin eruv في آل بيت إبراهيم كما يقال، " من أجل أن إبراهيم أصغى إلى صوتي وحفظ أوامري ووصاياي وفرائضي وشرائعي Torot "(تك 5:26). هل توجد من ثم توروت Torot بصيغة الجمع؟ من المؤكد أنه يقال " شريعة [ توراة ] واحدة تكون. . . "(خر 49:12 ). ومكتوب أيضاً: " شريعة [ توراة ] واحدة وقانون واحد. . . "(عدد 16:15)؟ بالمقابل، فمعنى " توروت Torot " إنما يشير إلى طرق إبراهيم الدقيقة في حفظ الوصايا. فقد قال له القدوس المبارك: " أنت دقيق فيما يتعلق بوصاياي، رغم أنك كنت تعيش وسط عبدة الأوثان. غادر من وسطهم، وأخرج من أرضك. . .. "

2

بدأ الحاخام برخيا عظته بالآية، " لنا أخت (أحوت ahot) صغيرة وليس لها ثديان "(نشيد الأنشاد 8:8 ). ما هو موضوع الآية؟ إنها تشير لإبراهيم الذي رماه نمرود في الفرن. " صغيرة " – لأن القدوس المبارك لم يكن قد قام بمعجزات لأجله بعد.

لماذا أسماها " أخت "؟ لأنه رتق ( إحاه ihah) العالم لأن القدوس المبارك هو مثل شخص يفتق ويرتق. هذا هو سبب تسميتها " أخت ".

"  وليس لها ثديان ". لأنه حتى ذلك الوقت لم يكن لديه أطفال.

ماذا نفعل لأختنا في اليوم الذي يجب أن تتحدث فيه لأجل – في اليوم الذي أمر نمرود فيه بأن يطرح في أتون النار.

" إذا كانت سوراً سنبني عليها قصراً من الفضة ". " لو يجعل حياته مثل السور، الذي يقاوم العديد من المعارك، ويسلّم حياته لأجل تقديس اسم الله.

وأضاف " سنبني عليها قصراً من الفضة". وهؤلاء هم الإسرائيليون الذين يقال عنهم " أجنحة الحمامة بالفضة تكتسي " (مز 14:68).

 " وإذا كانت باباً ". وإذا كان مصاباً بالوهن والضعف الشديد بحيث لا يسلّم حياته من أجل من تقديس اسم الله " فسوف نحيطها بألواح الأرز ". لأنه

לפיכך אז הייתי בעיניו כמוצאת שלום, שיצא שלום מן הכבשן. אתה מוצא תרח אביו עושה צלמים היה ועובד אותן. אמר לו הקדוש ברוך הוא: לך לך מארצך וגו': 

סימן ג

ויאמר ה' אל אברהם לך לך 

זה שאמר הכתוב: שמעי בת וראי והטי אזנך ושכחי עמך ובית אביך (תהלים מה). 

שמעי בת וראי והטי אזנך, זה אברהם. ושכחי עמך ובית אביך, זו עבודת עובדי עבודה זרה. 

ואומר (ירמיה ב), אומרים לעץ אבי אתה וגו', ויתאוו המלך יופיך, זה מלך מלכי המלכים, והוא חפץ לייפותו בעוה"ז ולעוה"ב. כי הוא אדוניך והשתחווי לו. אמר רבי אבין: משל לצלוחית של פלייטון הנתונה בבית הקברות, ולא היה אדם יודע ריחה. מה עשה? נטלוה וטלטלוה ממקום למקום, והודיעו ריחה בעולם. כך היה אברהם דר בתוך עובדי עבודה זרה. א"ל הקדוש ברוך הוא: לך לך מארצך ואני אודיע טבעך בעולם. 

לך לך מהו? ל' שלושים כ' עשרים, לך לך 

הרי עולה בגימטרייה ק' רמז לו, כשתהיה בן מאה תוליד בן כשר. 

הדא הוא דכתיב: ואברהם בן מאה שנה וגו', 

ורבי לוי אומר: ניסיון הראשון כניסיון האחרון. ניסיון הראשון, בלך לך מארצך. 

ניסיון האחרון בלך לך אל ארץ המוריה. 

אמר רבי חנינא: 

בא וראה חיבתו של אברהם לפני בוראו, שבן שלוש שנים הכיר בוראו, שנאמר: עקב אשר שמע אברהם וגו' (בראשית כו) . ע' שבעים, ק' מאה, ב' שנים, הרי מאה שבעים ושנים, וכל ימיו של אברהם קע"ה. 

הא למדת שבן ג' שנים הכיר את בוראו. 

אל הארץ אשר אראך 

לא אמר ליה למקום פלוני, זו ניסיון בתוך ניסיון. 

יש אדם שהולך ואינו יודע לאיזו מקום הוא הולך. 

מה עשה? 

נטל את כליו ואת אשתו. 

וילך אברם כאשר דבר אליו 

كما أن النقش على لوح الأرز قابل للمسح بسهولة، كذلك، أيضاً، إبراهيم، فلو لم أحمه، قال إبراهيم: " أنا سور [ وثدياي كبرجين ] " ( نشيد الأنشاد 10:8 )،  وأنا على استعداد لتسليم نفسي من أجل تقديس اسمك. وهذا لا ينطبق علي وحدي، بل أيضاً على ثدياي كبرجين، نسل حننيا وميشائيل وعزريا وجيل الحاخام حننيا بن تراديون Teradion وزملائه الذين سلّموا حياتهم من أجل تقديس اسمك. وهذا هو السبب في أنه " فأنا في عينيه كمن وجدت السلام "(المرجع نفسه) – لأجل السلام خرجت من الفرن. وصدف وأن كان تارح والده مصنعاً للأصنام وعابداً لها. وقال القدوس المبارك له [إبراهيم]: " انطلق من أرضك. . . ".

3

" وقال الرب لأبرام ،"  انطلق ". يجب أن تفهم هذه الآية في ضوء الآية التي تقول، " اسمعي يا بنت وانظري، وأميلي أذنك. إنسي شعبك وبيت أبيك "(مز 11:45).

 " اسمعي يا بنت وانظري، وأميلي أذنك " – هذا  هو إبراهيم.

 " . إنسي شعبك وبيت أبيك " – هذه  هي الوثنية لأنه يقول " القائلون للخشب: أنت أبي " ( إرميا 27:2).

" فيصبو الملك إلى حسنك " ( مز 12:45 ) [ في النص الأصلي المرجع خطأ هو إرميا 12:2 – مترجم  ]. وهذا هو ملك الملوك الذي يصبو إلى تجميله في هذا العالم وفي العالم القادم.

" فله اسجدي " (المرجع نفسه). قال الحاخام أبين: يبدو هذا وكأنه تشبيه بزجاجة فولياتوم foliatum موضوعة في مقبرة ولها عبير لا يمكن لأحد استبيانه. ماذا فعلوا؟ أخذوها وحملوها  من مكان إلى آخر بحيث يمكن شم عبيرها.  وبالمثل، فقد كان إبراهيم يعيش بين عبدة أوثان. فقال له القدوس المبارك: " انطلق من أرضك، وسوف أجعل علامتك يُشعر بها في العالم ...".

ما هو معنى لك لكا – " انهض "؟ كل حرف لام يساوي ثلاثين وكل حرف كاف يساوي عشرين، أي المجموع هو مائة، وبالتالي فهو تلميح إلى أنه في عمر المائة سينجب ابناً مستقيماً، كما هو مكتوب: " وكان إبراهيم ابن مائة سنة حين ولد له اسحق ابنه " ( تك 5:21 ).

قال الحاخام ليفي: كانت تجربة إبراهيم الأولى مثل الأخيرة. في التجربة الأولى قيل له " انطلق من أرضك" (تك 1:12 ) والأخيرة " امض إلى أرض موريا " ( تك 2:22 ). قال الحاخام حنانيا: تعال وانظر التعلق المحب الذي كان إبراهيم يكنّه لخالقه. ففي سن الثلاث سنوات عرف خالقه كما يقال " أن  (إكيف eqev) إبراهيم أصغى إلى صوتي" (تك 5:26 ).  الحرف عين  يساوي سبعين، والحرف قاف يساوي مائة والباء يساوي اثنين. فإبراهيم عاش 172 عاماً. وهكذا يمكنك أن تستنتج أنه في سن الثلاث سنوات كان يعرف خالقه.

" الأرض التي أعينها لك ". لم يحدثّه عن مكان بعينه – وهذا يشكّل اختباراً ضمن اختبار. ماذا فعل؟ أخذ حاجياته وزوجته وذهب أبرام كما قيل له." وأنا أجعلك [ أمة كبيرة " ( تك 2:12 )]. ليس  مكتوباً " سوف أجعل لك "، بل  سأصنع منك.  لقد قال له: " سأصنع منك "، إني جاعل منك خلقاً جديداً تماما كما يقول " وصنع الله الجلد " ( تك 7:1 )، " فصنع الله النيرين "(تك 16:1). قال الحاخام بنحاس الكاهن بار [ ابن ] حماه: متى صنع القدوس المبارك

אימתי עשה הקדוש ברוך הוא אברהם לגוי גדול? משקבלו ישראל את התורה, שכן משה אמר להם: ומי גוי גדול וגו' (דברים ד). 

סימן ד

ואגדלה שמך שאני בכבודי מברכך. ששמך מתגדל בעולם. 

והי' ברכה מהו?  שברכתך קודמת לברכתי. 

בתחילה אומרים מגן אברהם, ואח"כ מחיה המתים. דבר אחר: והיה ברכה אמר לו הקדוש ברוך הוא: משעה שבראתי עולמי, הייתי זקוק לברך בריותיי. ברכתי לאדם וחוה, דכתיב: ויברך אותם אלוהים (בראשית א). 

לנח ובניו, דכתיב: ויברך אלוהים את נח ואת בניו (שם ט). מכאן ואילך אתה הייה עשוי על הברכות. כיון שעמד יצחק, ביקש אברהם לברכו, צפה שעשו ויעקב יוצאין ממנו ולא ברכו. אמר אברהם: יבא בעל העולם ויברך מי שירצה. משל למלך שהיה לו פרדס, נתנו לאריס לעבדו ולשמרו. היה בתוך הפרדס אילן של סם חיים, ואילן של סם המות דבקים זה בזה. אמר האריס, מה אעשה? להשקות אילן של חיים ולהניח את זה אי אפשר, שמים שזה שותה זה מינק ממנו, כן אברהם אמר, שלא לברך את יצחק אי אפשר שעשו יוצא ממנו, אלא הריני מניחו כיון שנסתלקו אברהם ויצחק, ברך הקדוש ברוך הוא ליעקב לעצמו, שנאמר: וירא אלא אניח אותם עד שיבוא בעל הפרדס ומה שירצה יעשה. לבעל הברכה, עד שיעשה הקדוש ברוך הוא מה שיחפוץ. אלוהים אל יעקב עוד בבואו מפדן ארם ויברך אותו (בראשית לה), דבר אחר: ואברכה מברכך אמר לו: עתיד אני להעמיד מבני בניך שבט, שמברך ישראל זהו שבט לוי. 

אמר לפניו: ריבונו של עולם ומי מברך לאותו שבט? אמר ליה: משהן מברכין לישראל אני מברך לאותו שבט, שנאמר: ושמו את שמי על בני ישראל ואני אברכם (במדבר). 

אמר להם הקדוש ברוך הוא לישראל: בעולם הזה שבט לוי מברך אתכם, ולעתיד לבוא אני בכבודי אברך אתכם שנאמר: יברכך ה' נווה צדק הר הקדש (ירמיה לא): 

من إبراهيم أمة عظيمة؟ عندما تلقت إسرائيل التوراة، لأن موسى قال لهم: " وأية أمة عظيمة (גוי גדול ) [ لها فرائض وأحكام بارة ككل هذه التوراة]" ( تث 8:4 )؟

4

" وأباركك " (تك 2:12) – لأني بمجدي أباركك.

" وأعظّم اسمك " – لأن اسمك سيبجّل في جميع أنحاء العالم.

" وتكون بركة ". ماذا يعني هذا؟ وبركتك تسبق بركتي. أولاً سيقولون "[ مبارك أنت ]، يا درع إبراهيم"، وبعد ذلك "[ مبارك هو ] الذي يحيي الموتى ".

معنى آخر لعبارة "وتكون بركة" على النحو التالي. قال له القدوس المبارك: وقت خلقت عالمي كنت مقيداً بأن أبارك مخلوقاتي. لقد باركت آدم وحواء كما هو مكتوب، " وبارك الله "(تك 28:1)؛ وبارك الله نوحاً وأبنائه كما هو مكتوب، "وبارك الله نوحاً وبنيه "(تك 1:9). ومن ذلك الوقت فصاعداً أنت [أي إبراهيم] من يصنع البركات. عندما وصل الأمر إلى إسحاق كان إبراهيم يتمنى أن يباركه لكنه كان يتوقع أن يخرج منه عيسو ويعقوب، وبالتالي لم يباركه. قال إبراهيم، اسمحوا لسيّد العالم أن يأتي ويبارك من يرغب بمباركته. إنه مثل الملك الذي كان له بستان فأعطاه لمزارع مستأجر لزراعته والاهتمام به. وفي البستان كان ثمة شجرة تنتج إكسير الحياة؛ وبجانبها كانت شجرة السم القاتل. قال المستأجر: ماذا أفعل؟ من المستحيل أن أسقي شجرة دون أن أسقي الأخرى. كل ما في الأمر أني سأترك لصاحب البستان كي يفعل ما يشاء. وبالمثل، قال إبراهيم، لا يمكن مباركة اسحق لأن عيسو سيخرج منه. ولذا سوف أترك الأمر لسيد البركة – أتركوا القدوس المبارك يبارك من يرغب بمباركته. وحين وافت المنية إبراهيم وإسحاق بارك القدوس المبارك يعقوب كما يقال: " وتراءى الرب ليعقوب أيضاً، بعدما رجع من فدان آرام، فباركه. [ وقال له الله: اسمك يعقوب، لن تسمى بعد اليوم يعقوب، بل إسرائيل يكون اسمك "] " ( تك 9:35 – 10 ).

تفسير آخر لعبارة " وأبارك مباركيك " ( تك 3:12 ) هو ما يلي. فقال له، في المستقبل سوف أقيم سبطاً من أحفادك والذي ستكون مهمته أن يبارك إسرائيل – أي، سبط لاوي. هو قال له: سيد العالم، هو الذي يبارك هذا السبط؟ وقال له، في حين أنهم يباركون إسرائيل فسوف أبارك هذا السبط كما يقال، " فيجعلون إلي على بني إسرائيل، وأنا أباركهم " ( عدد 27:6 ). قال القدوس المبارك لإسرائيل: في هذا العالم سيبارككم سبط لاوي، لكن أنا في مجدي سأبارككم كما يقال، " باركك الرب، يا مقرّ البر، يا جبل القدس " ( إرميا 23:31 ).

اشترك بالنشرة البريدية

أنت هنا: Home مقالات مقالاتي بحث مترجم من كتاب إبراهيم ( حوالي 1000 صفحة ) نقدمه كنموذج لعملنا البحثي لكل من طلب المساهمة معنا: الثقافة أولاً ثم إجادة اللغات ثانياً